Η άσκηση προλαμβάνει το γλαύκωμα

Η άσκηση προλαμβάνει το γλαύκωμα

Τη θετική επίδραση της σωματικής άσκησης στην πρόληψη εκδήλωσης γλαυκώματος τονίζει μια νέα αμερικάνικη μελέτη, που συνδέει τη φυσική δραστηριότητα με την οφθαλμολογική πάθηση, η οποία αποτελεί τη δεύτερη αιτία τύφλωσης μετά τον καταρράκτη.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι το γλαύκωμα σχετίζεται με τη ροή του αίματος στο σώμα και την ενδοφθάλμια υπέρταση και τονίζουν ότι όταν κάποιος ασκείται, βελτιώνεται η λειτουργία του κυκλοφορικού. Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι όσοι ασκούνταν πιο συχνά και πιο έντονα είχαν κατά 73% μικρότερο κίνδυνο να αναπτύξουν γλαύκωμα σε σύγκριση με τους σωματικά αδρανείς. Επιπλέον, για κάθε 10 λεπτά παραπάνω μέτριας ή έντονης άσκησης την εβδομάδα, ο κίνδυνος γλαυκώματος μειώθηκε κατά 25%.

Πως μπορείτε να βελτιώσετε την νυχτερινή σας όραση

Βλέπετε στο σκοτάδι τόσο καλά όσο νομίζετε ότι θα πρέπει να βλέπετε; Εάν η απάντηση είναι όχι, απλά να ξέρετε ότι δεν είστε οι μόνοι. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι η νυχτερινή όρασή τους είναι ασθενέστερη από αυτή που πρέπει να είναι και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα. Μια τέτοια κατάσταση για παράδειγμα, καθιστά την οδήγηση τη νύχτα δύσκολη στην καλύτερη περίπτωση, ή και εντελώς επικίνδυνη κάποιες φορές.

Με την ηλικία, αυξάνεται και η δυσκολία στη νυχτερινή όραση. Οι κόρες των ματιών γίνονται πιο μικρές (μύση) και δεν διαστέλλονται αρκετά στο σκοτάδι όσο μεγαλώνουμε, μη επιτρέποντας έτσι ικανή ποσότητα φωτός να περάσει μέσα στο μάτι. Επίσης με την ηλικία, εμφανίζεται καταρράκτης, ο οποίος ακόμη και σε πρώιμα στάδια προκαλεί προβλήματα νυχτερινής όρασης, καθώς ο κρυσταλλοειδής φακός του ματιού κιτρινίζει και δεν επιτρέπει πολύ φως να περάσει μέσα στο μάτι.

Εάν ανησυχείτε για τη νυχτερινή όρασή σας στην οδήγηση, ίσως είναι καιρός να ελεγχθείτε γι’ αυτό, επισκεπτόμενοι έναν Οφθαλμίατρο για έναν ενδελεχή έλεγχο, ιδιαίτερα αν οι μεταβολές αυτές στη νυχτερινή όραση είναι απότομες.

Ρίξτε μια ματιά σε μερικές από τις επιλογές που έχετε για τη βελτίωση της νυχτερινής σας όρασης.

  1. Δώστε λίγο χρόνο για την προσαρμογή των ματιών σας στο σκοτάδι

Κατ’ αρχάς πρέπει να ξέρετε ότι τα μάτια φυσιολογικά χρειάζονται ένα χρονικό διάστημα για την πλήρη προσαρμογή από το φως στο σκοτάδι και πρέπει να δώσετε λίγο χρόνο στα μάτια σας για να προσαρμοστούν. Απαιτούνται περίπου 10 λεπτά για το 10% της προσαρμογής των ματιών στο σκοτάδι, ενώ η σχεδόν πλήρης προσαρμογή της όρασης στο σκοτάδι απαιτεί περίπου μισή ώρα με 45 λεπτά, και μάλιστα χωρίς εναλλαγές από φως σε σκοτάδι στο μεσοδιάστημα. Όλη αυτή η διαδικασία συμβαίνει διότι μια χρωστική που είναι απαραίτητη για την όραση και ονομάζεται ροδοψίνη, αποδομείται πολύ γρήγορα στο φως και για να ξαναενεργοποιηθεί στο σκοτάδι, απαιτείται κάποιο χρονικό διαάστημα.

  1. Προστατέψτε τα μάτια σας

Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες τρόπους με τους οποίους μπορείτε να βελτιώσετε τη νυχτερινή σας όραση είναι με το να αλλάξετε κάποιες από τις συνήθειες που ακολουθείτε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αν τείνετε να μην φοράτε γυαλιά ηλίου, τότε όλη αυτή η ακτινοβολία και το έντονο φως από τον ήλιο κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να βλάψει την ικανότητά σας να βλέπετε τη νύχτα. Στην πραγματικότητα, μόλις 10 λεπτά ηλιακού φωτός την ημέρα σε μια περίοδο 10 ημερών μπορεί να σας αφήσει με 50% μείωση στη νυχτερινή σας όραση. Θυμηθείτε ότι δεν προστατεύουν όλα τα γυαλιά ηλίου τα μάτια σας από τις υπεριώδεις (UV) ακτίνες. Χρειάζεται να φοράτε γυαλιά ηλίου που να μην επιτρέπουν πάνω από 15% της υπεριώδους ακτινοβολίας να περνάει.

  1. Ακολουθήστε κατάλληλες διατροφικές συνήθειες

Δοκιμάστε τις παρακάτω τροφές που ενισχύουν τη νυχτερινή όραση στη διατροφή σας:

  • Λάχανο – Πλούσιο σε λουτεΐνη και ζεαξανθίνη. Το λάχανο είναι μία εξαιρετική τροφή για εξαιρετική όραση. Γενικά, πράσινα φυλλώδη όπως το σπανάκι και πορτοκαλί λαχανικά (καρότα) είναι πλούσια σε βιταμίνη Α και β-καροτίνη (που μεταβολίζεται σε βιταμίνη Α). Η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για τη βιοσύνθεση της ροδοψίνης. Μπορείτε επίσης να λάβετε συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν βιταμίνη Α.
  • Πορτοκάλια – Πλούσια σε βιταμίνη C και βήτα καροτένιο, τα πορτοκάλια αποτελούν μια εξαιρετική επιλογή για την ενίσχυση της νυχτερινής όρασης.
  • Βατόμουρα – Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε ανθοκυανίνες, μια χημική ένωση με αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες τα καθιστά εξαιρετικά για τη βελτίωση της νυχτερινής όρασης.
  • Κρόκος αυγού – Ο κρόκος αυγού έχει και υγιή λιπαρά και 0.25mg λουτεΐνης ανά αυγό, και τα δύο είναι απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την τόνωση της υγείας των ματιών.
  • Φυστικοβούτυρο – Τα φυστίκια είναι πλούσια σε βιταμίνη Ε, η οποία είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που βοηθάει στην νυχτερινή όραση, καθώς επίσης βοηθά στην καταπολέμηση του σχηματισμού καταρράκτη ή στην εκφύλιση της ωχράς κηλίδας που σχετίζεται με την ηλικία.

Προσέξτε την γενική υγεία σας, αποφεύγοντας το κάπνισμα και κρατώντας τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα εντός φυσιολογικών ορίων.

  1. «Δείτε κόκκινα»

Μια σχετική τακτική για να βελτιώσετε τη νυχτερινή όρασή σας είναι να χρησιμοποιήσετε κόκκινα γυαλιά για να βοηθήσετε τα μάτια σας να προσαρμοστούν πιο εύκολα στο σκοτάδι. Η λογική πίσω από αυτή την πρακτική είναι ότι, τα ραβδία που βρίσκονται στο μάτι μας (δηλαδή οι φωτοϋποδοχείς που είναι κυρίως υπεύθυνοι για την όραση σε χαμηλές συνθήκες φωτισμού) δεν είναι τόσο ευαίσθητα στο κόκκινο φως. Έτσι, όταν κάθε άλλο χρώμα εκτός από το κόκκινο φιλτράρεται έξω, τα μάτια σας «εξαπατούνται» να σκέφτονται ότι είναι σκοτάδι, προετοιμάζοντας τα ραβδία για τη χρήση τους τη νύχτα. Οι πιλότοι χρησιμοποιούν πραγματικά γυαλιά με κόκκινους φακούς όταν δεν έχουν χρόνο να προσαρμόσουν τα μάτια τους για τις νυχτερινές πτήσεις. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε κόκκινο φως στο σκοτάδι εάν προσπαθείτε να προσαρμόσετε τα μάτια σας σε τέτοιες συνθήκες (όπως κάνουν οι φωτογράφοι στον σκοτεινό θάλαμο).

 

  1. Βελτιώστε τη συνολική σας όραση με την μέθοδο LASIK

Η οδήγηση ή άλλες νυχτερινές δραστηριότητες μπορεί να είναι αρκετά αγχωτικές για όσους έχουν ήδη κακή όραση. Ίσως έφτασε λοιπόν η στιγμή να εξετάσετε τη βελτίωση της όρασης με την laser επέμβαση ματιών LASIK. Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πως η LASIK μπορεί να βελτιώσει το όρασή σας τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα, τότε επικοινωνήστε μαζί μας για να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε τις επιλογές σας.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

Πώς λειτουργούν τα πολωτικά (Polarized) γυαλιά;

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΤΑ ΠΟΛΩΤΙΚΑ (POLARIZED) ΓΥΑΛΙΑ;

Γιατί χρησιμοποιούνται τα πολωτικά (Polarized) γυαλιά;

Τα πολωτικά γυαλιά χρησιμοποιούνται κυρίως για τη μείωση των φωτεινών αντανακλάσεων.

 

Πώς μεταδίδεται η φωτεινή ακτινοβολία;

Ένα κύμα φωτός είναι γνωστό ότι πάλλεται σε πολλές κατευθύνσεις. Σε γενικές γραμμές ένα κύμα φωτός μπορεί να θεωρηθεί ότι κατευθύνεται τόσο σε οριζόντια όσο και σε κατακόρυφα επίπεδα.

Η κάθετη συνιστώσα του φωτός βοηθά το ανθρώπινο μάτι να δει, ενώ η οριζόντια συνιστώσα του φωτός είναι αυτή που προκαλεί τα διάφορα ενοχλητικά συμπτώματα «θαμπάδας», λόγω των αντανακλάσεων σε οριζόντιες γυαλιστερές επιφάνειες, όπως στο παρμπρίζ του αυτοκινήτου, στην άμμο, στο νερό, στο χιόνι και στην άσφαλτο. Η λάμψη των ατανακλάσεων μειώνει την ορατότητα και καθιστά την όραση δυσάρεστη.

Τα πολωτικά (polarised) γυαλιά ηλίου χρησιμοποιούνται για να μειώσουν αυτές τις αντανακλάσεις. Τα γυαλιά ηλίου περιέχουν πολωτικά φίλτρα προσανατολισμένα κάθετα στο σκελετό των γυαλιών έτσι ώστε να αποκλείουν το οριζόντιο πολωτικό φως.

 

Ποιότητα των φίλτρων

Η πόλωση εξαρτάται από την ποιότητα του φίλτρου και από τον τρόπο παραγωγής του φακού. Τα λιγότερο ακριβά γυαλιά μπορούν να κόψουν μόνο το 10% του φωτός που αντανακλάται. Οι πολωτικοί φακοί από πολυανθρακικό κόβουν γύρω στο 60-70% του ανακλώμενου φωτός. Υπάρχουν όμως και πολωτικοί φακοί (πχ NXT Cameleon, Octopus και Polar HD) που αποκόπτουν το 99% του ανακλώμενου φωτός.

 

Πλεονεκτήματα:

  • Τα πολωτικά (polarised) γυαλιά επιτρέπουν την αληθινή αντίληψη των χρωμάτων.
  • Τα πολωτικά (polarised) γυαλιά βελτιώνουν την οπτική άνεση, την αντίθεση (contrast) και την οπτική διαύγεια. Αυτό μειώνει την καταπόνηση των ματιών.
  • Είναι χρήσιμα για ποδηλάτες, δρομείς και ψαράδες προσδίδοντας μια πιο καθαρή θέα εξαλείφοντας τις ενοχλητικές αντανακλάσεις.
  • Τα πολωτικά (polarised) γυαλιά ωφελούν επίσης στα θαλάσσια σπορ, σταματώντας την αντηλιά και καθιστώντας τη θάλασσα πιο διαφανή, σε σημείο που κάποιος μπορεί να δει τα ψάρια και τους βράχους κάτω από την επιφάνεια του νερού!
  • Πολωτικά (polarised) διπλοεστιακά ή και πολυεστιακά γυαλιά ηλίου είναι επίσης επιλογές για τα άτομα με πρεσβυωπία που τους αρέσουν τα υπαίθρια αθλήματα.

 

Μειονεκτήματα:

  • Εάν αυτός που τα φοράει γυρίζει το κεφάλι του κατά 45 μοίρες περίπου, μέρος από το οριζόντιο φως μπορεί να εισέλθει και να δημιουργήσει μερικά φωτεινά σημεία στο οπτικό πεδίο.
  • Δεν είναι δυνατή η ανάγνωση οθονών υγρών κρυστάλλων (LCD) σε συγκεκριμένη γωνία.
  • Δεν είναι κατάλληλα για το σκι.

 

Πώς να ελέγξετε τα πολωτικά (Polarized) γυαλιά;

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για τον έλεγχο των πολωτικών (polarized) γυαλιών. Αλλά ένας από τους πιο απλούς τρόπους είναι αυτός…

Πολλές από τις κινητές οθόνες, τα LCD και τα tablet έχουν ένα πολωτικό φίλτρο, το οποίο βοηθά στη μείωση των αντανακλάσεων. Αλλά όταν χρησιμοποιούμε γυαλιά polaroid σε ένα συγκεκριμένο προσανατολισμό στην οθόνη δεν θα μπορέσουμε να δούμε την οθόνη. Ως εκ τούτου, αν θέλουμε να ελέγξουμε τα πολωτικά γυαλιά, βγάλτε το κινητό σας και περιστρέψτε τα γυαλιά. Αν είναι πολωτικά, δεν θα μπορείτε να δείτε την οθόνη σε συγκεκριμένη γωνία. Εάν είναι μη-πολωτικά, μπορείτε να δείτε καθαρά όλες τις γωνίες.

 

Ποιο είδος γυαλιών χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση ταινιών σε 3D;

Τα γυαλιά που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση ταινιών 3D αποτελούνται από ένα οριζόντια πολωτικό γυαλί και ένα κατακόρυφα πολωμένο γυαλί. Όταν οι δύο ξεχωριστές, διαφορετικές εικόνες συγχωνεύονται σε εγκεφαλικό επίπεδο, αυτές γίνονται αντιληπτές από τον εγκέφαλο ως τρισδιάστατη εικόνα (3D εφέ).

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

Τα πάντα σχετικά με τα πράσινα μάτια…

Τα πράσινα μάτια είναι πραγματικά πολύ σπάνια και πιστεύουμε ότι θα άξιζε να αφιερώσετε λίγο από τον χρόνο σας για να σας δώσουμε κάποιες ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με το γιατί ο φίλος ή η φίλη σας με τα πράσινα μάτια είναι πολύ ξεχωριστός.

Από τα καφέ, μπλε και πράσινα, τα πράσινα μάτια είναι τα πιο σπάνια στον κόσμο. Μόνο το 2% περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού, ή περίπου 140 εκατομμύρια άνθρωποι, έχουν πράσινα μάτια.

Ίσως να εκπλαγείτε όμως αν μάθετε ότι οι άνθρωποι με πράσινα μάτια δεν έχουν στην πραγματικότητα καμία πράσινη χρωστική ουσία σε αυτά. Αυτό συμβαίνει επειδή το χρώμα των ματιών καθορίζεται από τη συγκέντρωση μελανίνης και λιποχρωμάτων (χρωμολιπιδίων) στην ίριδα. Η μελανίνη είναι μια καφέ χρωστική ουσία και οι λιποχρωματικές ουσίες (λουτεΐνη και καροτίνη κυρίως) είναι κάποιες κιτρινωπές χρωστικές ουσίες.

Έτσι, για παράδειγμα, οι άνθρωποι με καστανά μάτια έχουν μια υψηλότερη συγκέντρωση μελανίνης που κάνει την ίριδά τους να φαίνεται καφέ ή σχεδόν μαύρη σε ορισμένες περιπτώσεις.

Τα μπλε μάτια, αντίθετα, έχουν πολύ μικρή ποσότητα μελανίνης και λιποχρωμάτων. Το μπλε χρώμα δημιουργείται από τη διασπορά του φωτός στην ίριδα, γνωστή και ως σκέδαση Rayleigh. Αυτή η σκέδαση εμφανίζεται μόνο όταν υπάρχει πολύ λίγη μελανίνη στο μάτι και είναι το ίδιο αποτέλεσμα που μας κάνει να βλέπουμε τον ουρανό μπλε.

Τα άτομα με πράσινα μάτια έχουν λίγο περισσότερη ποσότητα μελανίνης και χρωμολιπιδίων στα μάτια τους. Σε συνδυασμό με τη γαλάζια απόχρωση από τη σκέδαση Rayleigh και την κιτρινωπή απόχρωση από την λιποχρωμική χρωστική, παράγεται μια πράσινη ίριδα.

Από πού προέρχονταν λοιπόν οι πρόγονοί μας με πράσινα μάτια;

Οι περισσότερες γενετικές ρίζες μέσω αναλύσεων DNA, δείχνουν τις περι-Καυκάσιες περιοχές, οι οποίες συνδέουν την Ασία και την Ευρώπη. Αυτό μπορεί να μας δώσει μια πιθανή εξήγηση για το γεγονός ότι τόσες πολλές διαφορετικές χώρες και ήπειροι είχαν εδώ και χιλιάδες χρόνια πληθυσμούς με πράσινα μάτια. Υπάρχουν περάσματα στα βουνά του Καυκάσου που ιστορικά αποτελούσαν σημαντικές εμπορικές και στρατιωτικές διαδρομές. Αυτή η συνεχής κίνηση πληθυσμών θα μπορούσε εύκολα να διευκολύνει τη διάδοση και διείσδυση των γονιδίων για τα πράσινα μάτια σε νέες περιοχές.

Έτσι αποδεικνύεται ότι ο φίλος ή η φίλη σας με τα πράσινα μάτια είναι τελικά πολύ ξεχωριστά άτομα. Αν και μπορείτε να τους ενημερώσετε ότι στην πραγματικότητα δεν έχουν πράσινα μάτια – απλώς ένα συνδυασμό διαφορετικών χρωστικών ουσιών και σκέδασης φωτός. Εξαιτίας αυτού άλλωστε, οι αλλαγές στη διάχυση του φωτός μπορούν να αλλάξουν τον χρωματισμό της ίριδας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ίριδα των ανθρώπων με πράσινα μάτια μερικές φορές φαίνεται να έχει διαφορετικές αποχρώσεις του πράσινου. Η διάθεση, ο καιρός, ο φωτισμός και ακόμη και τα χρώματα στα ρούχα που φορούν, μπορεί να έχουν επίδραση στην εμφάνιση των ματιών τους.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

 

Υγεία και φροντίδα των ματιών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Συχνά μας ρωτάτε σχετικά με τις αλλαγές στην όραση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Είναι γεγονός ότι η εγκυμοσύνη μπορεί να επηρεάσει την όραση, και να προκαλέσει κάποιες προσωρινές αλλαγές στο οπτικό σύστημα.

Στο κείμενο που ακολουθεί περιγράφονται μερικές από τις πιο συχνές επιπτώσεις της εγκυμοσύνης στα μάτια σας, και οι τρόποι αντιμετώπισης τους.

  • Αλλαγές στον κερατοειδή

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, στο σώμα μιας γυναίκας γίνεται κατακράτηση υγρών και αυτό με τη σειρά του μπορεί να μεταβάλει το πάχος και την καμπυλότητα του κερατοειδούς. Ακόμη και μια μικρή αλλαγή στο σχήμα του κερατοειδούς μπορεί να οδηγήσει σε μια αλλαγή στην όραση. Μπορεί να αισθανθείτε μια αλλαγή της όρασής σας ενώ φοράτε τα γυαλιά ή τους φακούς επαφής σας. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να δοθεί μια νέα συνταγή για φακούς επαφής ή γυαλιά, καθώς η όρασή σας θα επιστρέψει σύντομα, μετά την ολοκλήρωση της εγκυμοσύνης, στα φυσιολογικά επίπεδα. Συνιστάται επίσης να μην υποβληθείτε σε διαθλαστική επέμβαση (LASIK ή PRK) κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (αλλά και της γαλουχίας)  για τους ίδιους λόγους.

  • Ξηροφθαλμία

Εάν αντιμετωπίζετε ξηροφθαλμία, θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας πριν χρησιμοποιήσετε οφθαλμικές σταγόνες για να ανακουφιστείτε από τα συμπτώματά της. Ορισμένα κολλύρια περιλαμβάνουν συστατικά που μπορεί να μην είναι απολύτως ασφαλή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εάν χρησιμοποιείτε φακούς επαφής, μάλλον θα νιώθετε την ανάγκη να χρησιμοποιείτε τα γυαλιά πιο συχνά, καθώς δημιουργείται δυσανεξία στους φακούς επαφής όταν υπάρχει ξηροφθαλμία. Αν αντιμετωπίζετε χρόνια ξηροφθαλμία και οι σταγόνες δεν φαίνεται να επαρκούν, τότε μπορεί να χρειαστείτε πιο προηγμένες θεραπείες που μπορεί να σας προτείνει ο οφθαλμίατρός σας.

  • Διαβήτης

Εάν έχετε σακχαρώδη διαβήτη ή αναπτύξατε διαβήτη κύησης, αυξάνονται οι πιθανότητες τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα να βλάψουν τα αιμοφόρα αγγεία στα μάτια σας. Βεβαιωθείτε ότι παρακολουθείτε προσεκτικά το διαβήτη σας ενώ είστε έγκυος και ελέγχετε πιο συχνά τα μάτια σας για να εντοπίσετε άμεσα τυχόν αλλαγές.

  • Γλαύκωμα

Από την άλλη πλευρά, εάν πάσχετε από γλαύκωμα, τα συμπτώματά σας μπορεί να βελτιωθούν. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να μειωθεί η πίεση στα μάτια σας, πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούσατε να μειώσετε τη δοσολογία του φαρμάκου που χρησιμοποιείτε για τη θεραπεία του γλαυκώματος. Αυτό θα βοηθήσει επίσης στη μείωση της ποσότητας φαρμάκου που εκτίθεται στο μωρό σας. Ωστόσο, πριν κάνετε οποιεσδήποτε αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή σας, πάντοτε να συζητάτε με το γιατρό σας.

  • Προεκλαμψία

Η τελευταία κατάσταση που μπορεί να συνοδεύει την εγκυμοσύνη είναι σπάνια, αλλά δυνητικά πολύ σοβαρή. Η προεκλαμψία μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στην όρασή σας και είναι σημαντικό να γνωρίζετε τα σημάδια και να επικοινωνήσετε αμέσως με το γιατρό σας εάν τα παρατηρήσετε.

  • Θολή όραση
  • Ευαισθησία στο φως
  • Φωτοστέφανα ή σημεία που αναβοσβήνουν
  • Προσωρινή απώλεια της όρασης

Η προεκλαμψία είναι μια σοβαρή κατάσταση που μπορεί να προχωρήσει γρήγορα, οπότε μην διστάσετε να ζητήσετε ιατρική βοήθεια εάν εμφανίσετε οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα.

Οι ορμονικές και φυσικές αλλαγές που συνοδεύουν την εγκυμοσύνη μπορούν λοιπόν να επηρεάσουν την όρασή σας, οπότε είναι σημαντικό να σημειώσετε οποιεσδήποτε αλλαγές στην όρασή σας και να προγραμματίσετε ραντεβού με τον οφθαλμίατρό σας. Αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες ή θέλετε να προγραμματίσετε ένα ραντεβού, επικοινωνήστε μαζί μας.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

Ένας αναλυτικός οδηγός για τα γυαλιά ηλίου για τον σύγχρονο άνδρα και την σύγχρονη γυναίκα

Μεγάλα, προκλητικά, λαμπερά, μοντέρνα, με δυνατές αποχρώσεις, αυτά τα πανέμορφα σχεδιαστικά «αξεσουάρ» από καλοσχηματισμένο ντιζαϊνάτο πλαστικό, κάνουν μια δουλειά που κανένα άλλο στοιχείο του ιματισμού δεν μπορεί να κάνει. Εκτός από το στυλ που προσθέτουν στην συνολική μας εμφάνιση, παρέχουν επίσης εξαιρετική προστασία από τις βλαβερές συνέπειες της υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας.

Ακόμα και όταν δεν αποτελούν καθοριστικό μέρος της εικόνας σας, τα γυαλιά ηλίου ανεξαρτήτως ηλικίας, σας παρέχουν μια αίσθηση στυλ και αίγλης. Αν έχετε ένα πονοκέφαλο ή πρησμένα μάτια, ή είστε κουρασμένοι, ή απλά αν είναι μια ημέρα που δεν είστε πολύ φανταχτεροί για να εκτεθείτε στον κόσμο, δεν υπάρχει πιο αποτελεσματικό «φράγμα» για τα αδιάκριτα βλέμματα.

Ροζ, πράσινα, μπλε, μωβ, καφέ ή μαύρα γυαλιά. Με τιμές που κυμαίνονται από κάποιες δεκάδες ευρώ από την ελεύθερη αγορά έως και εκατοντάδες ευρώ για επώνυμα γυαλιά από τις μπουτίκ οπτικών – ποια είναι η διαφορά; Λοιπόν ας δούμε τα πράγματα πιο αναλυτικά… και ας έρθουμε πιο κοντά στον πραγματικό σκοπό των γυαλιών ηλίου που είναι η προστασία των οφθαλμών από την υπεριώδη ακτινοβολία!

Τι είναι λοιπόν η υπεριώδης UV ακτινοβολία για την οποία γίνεται τόση συζήτηση;

Το υπεριώδες φως (UV) είναι απλώς ένα μέρος του φάσματος των χρωμάτων. Το ανθρώπινο μάτι μπορεί να αντιληφθεί το κόκκινο, το πορτοκαλί, το κίτρινο, το πράσινο, το μπλε, το μωβ και το βιολετί χρώμα, αλλά δεν μπορεί να δει το υπεριώδες φως. Όμως, το υπεριώδες φως είναι αυτό που μπορεί να προκαλέσει μεγάλη ζημιά στο απροστάτευτο δέρμα και στα μάτια μας. Οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται την προστασία από τον ήλιο μόνο όταν περάσουν μια μέρα στην παραλία, όμως η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία λειτουργεί αθροιστικά κάθε φορά που είστε στον ήλιο. Όλοι γνωρίζουμε τις βλαβερές συνέπειες του ήλιου στο δέρμα μας: επώδυνα ηλιακά εγκαύματα, καρκίνος του δέρματος, ρυτίδες, γήρανση του ευαίσθητου λεπτού δέρματος των βλεφάρων. Το ίδιο αυτό επιζήμιο φως εισέρχεται όμως και στα μάτια μας και είναι η αιτία για μια σειρά από παθήσεις των ματιών, καθώς επίσης και για τη γήρανση των ματιών μας. Τέτοιες είναι ο καταρράκτης, η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, το πτερύγιο – μια υπερπλασία του ινώδους ιστού στον επιπεφυκότα που εκτείνεται πάνω από τον κερατοειδή, και η ακτινική κερατίτιδα (ηλιακό έγκαυμα του κερατοειδούς) που είναι πολύ επώδυνη. Είναι λοιπόν πάρα πολύ σημαντικό να είμαστε εξίσου προσεκτικοί και με το δέρμα μας αλλά και με τα μάτια μας όσον αφορά την προστασία μας από τον ήλιο καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου, αλλά ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες. Και αυτό είναι εξίσου σημαντικό τόσο για τα παιδιά όσο και τα μωρά που δεν πρέπει να τα αφήνουμε έξω από το σπίτι χωρίς τη προστασία που χρειάζονται σε μια τέτοια ευαίσθητη ηλικία.

Τι πρέπει να κάνω για να προστατεύσω τα μάτια μου;

Η ένταση της UV ακτινοβολίας είναι σταθερή όλο το χρόνο, ακόμα και σε συννεφιασμένες ημέρες, αλλά η δύναμη των ακτίνων είναι πιο έντονη την άνοιξη πριν οι θερμοκρασίες γίνουν πιο υψηλές. Θα πρέπει να είστε προσεκτικοί στην παραλία ή σε περιοχές με χιόνι, επειδή η άμμος, το νερό και το χιόνι αντανακλά το φως του ήλιου, αυξάνοντας έτσι την ποσότητα της υπεριώδους ακτινοβολίας. Μερικές από τις υπεριώδεις ακτίνες UV μπορεί να περάσουν και μέσα από τα τζάμια των παραθύρων, αλλά δεν αποτελούν μεγάλο κίνδυνο, εκτός εάν περνάτε μεγάλα χρονικά διαστήματα κοντά σε γυαλί που απορροφά το άμεσο ηλιακό φως – όπως είναι για παράδειγμα οι οδηγοί φορτηγών. Καθώς δεν υπάρχει «αντηλιακό για τα μάτια», πρέπει να βασίζομαστε μόνο στα γυαλιά ηλίου για την απαραίτητη  προστασία που χρειαζόμαστε.

Να διαβάζετε τις ετικέτες πριν αγοράσετε γυαλιά ηλίου

Τα ιδανικά γυαλιά ηλίου θα πρέπει να φέρουν κατ’ αρχάς την ένδειξη «CE» (Conformité Européene) κατά τρόπο ανεξίτηλο και ευανάγνωστο και επίσης να αναγράφουν ότι δεσμεύουν κατά 99% ή 100% τόσο την υπεριώδη ακτινοβολία Α (UV-A) όσο και την υπεριώδη ακτινοβολία Β (UV-B). Πριν τα αγοράσετε, ελέγξτε την ετικέτα για να βεβαιωθείτε ότι το κάνουν. Ετικέτες που λένε “απορρόφηση UV μέχρι και 400 nm” σημαίνει επίσης ότι τα γυαλιά μπλοκάρουν τουλάχιστον το 99%. Ετικέτες με την ένδειξη “cosmetic” (καλλυντικά), όπως επίσης και αν δεν υπάρχει ετικέτα, σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα γυαλιά δεν παρέχουν κάποια προστασία.

Τα γυαλιά ηλίου επίσης μπορεί να αναγράφουν την κατηγορία φιλτραρίσματος (κατηγορία 1 έως 4). Υπάρχουν 4 κατηγορίες, που διακρίνονται ως εξής:

  • Κατηγορία 0: δεν παρέχουν καμία προστασία απέναντι στον ήλιο.
  • Κατηγορία 1 και 2: Για μέτρια και μεσαία φωτεινότητα (στην πόλη).
  • Κατηγορία 3: Δυνατή φωτεινότητα (στη πλαζ).
  • Κατηγορία 4: Ακραίες συνθήκες φωτεινότητας (στα χιόνια και στην ανοιχτή θάλασσα).

Προαιρετικά τέλος, μπορεί  να αναγράφεται η αντίσταση των γυαλιών (αν είναι άθραυστα ή όχι).

Ποιο χρώμα φακών παρέχει την καλύτερη προστασία;

Εδώ πρέπει να αποσαφηνιστούν κάποια πράγματα που προκαλούν σύγχυση στο αγοραστικό κοινό.

Οι περισσότεροι από τους φακούς των γυαλιών ηλίου κατασκευάζονται από πλαστικό λόγω της ικανότητας του υλικού να προσαρμόζεται σε διάφορα μεγέθη, σχήματα και καμπυλότητες, την αντοχή και το μικρό του βάρους. Υπάρχουν φακοί σε διάφορα χρώματα. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να τονιστεί ότι το χρώμα του φακού δεν παίζει κανένα ρόλο όσον αφορά την προστασία που παρέχει έναντι της ηλιακής ακτινοβολίας. Ο φακός που είναι πιο σκούρος δεν σημαίνει ότι είναι και καλύτερος, γιατί η προστατευτική ιδιότητα στο φακό, δεν προέρχεται από το χρωματισμένο μέρος.

Ο χρωματισμός του φακού προστατεύει από τον εκτυφλωτικό ήλιο, ενώ η επεξεργασία του φακού (ανεξαρτήτως χρώματος) με ειδικά φίλτρα απορρόφησης της UV είναι αυτή που προσφέρει 100% προστασία από τις ακτίνες UV. Μάλιστα, αν τα γυαλιά είναι πολύ σκούρα, μπορεί να είναι και περισσότερο επικίνδυνα, διότι πίσω από αυτά η κόρη διαστέλλεται περισσότερο και αφήνει να περάσουν περισσότερες ακτινοβολίες.

Ακολουθεί ένας απλός και εύκολος οδηγός για το τι σημαίνει διαφορετικό χρώμα φακών στα γυαλιά ηλίου:

Ποιο είδος φακού είναι καλύτερο;

Αυτό εξαρτάται, διότι υπάρχουν διάφοροι τύποι φακών και όλοι έχουν τα καλά και τα κακά σημεία τους. Είναι θέμα προσωπικής προτίμησης από τη στιγμή που θα βεβαιωθείτε ότι προσφέρουν τη UV προστασία που χρειάζεστε.

Ακολουθεί μια λίστα με τα διαθέσιμα είδη των φακών στα γυαλιά ηλίου.

1.ΦΩΤΟΧΡΩΜΙΚΟΙ ΦΑΚΟΙ (Photochromic)

Αποτελεί μια συνηθισμένη επιλογή για πολλούς χρήστες γυαλιών οράσεως. Aν θέλετε να συνδυάσετε τα γυαλιά ηλίου με γυαλιά οράσεως, οι φωτοχρωμικοί φακοί είναι η πιο δημοφιλής λύση.

Αυτοί οι φωτοχρωμικοί φακοί υπάρχουν σε πολλές αποχρώσεις του καφέ, γκρι ή πράσινου, σκουραίνουν ανάλογα με την έκθεσή τους στην UV ακτινοβολία και αποχρωματίζονται σε εσωτερικούς χώρους. Eίναι ένας οικονομικός τρόπος για να προστατεύσετε τα μάτια όλο το χρόνο, καθώς δεν χρειάζεστε άλλο ξεχωριστό ζευγάρι για τις φωτεινές ημέρες. Τα επίπεδα χρωματισμού ποικίλουν, ώστε να είναι πάντα σε ένα κατάλληλο επίπεδο, ότι καιρός και αν είναι και αποτελούν καλή λύση για συνθήκες μεσαίας φωτεινότητας, π.χ. στην πόλη. Το μειονέκτημα με αυτούς τους φακούς είναι, ότι είναι πιθανό να σκουραίνουν πολύ τις ημέρες που υπάρχει αρκετή συννεφιά, ίσως ακόμη και τον χειμώνα, γιατί η υπεριώδης ακτινοβολία περνάει και μέσα από τα σύννεφα. Άλλο ένα μειονέκτημα των φωτοχρωμικών φακών είναι ότι, αν και σκουραίνουν γρήγορα, το χρώμα τους ανοίγει πολύ πιο αργά μπαίνοντας κανείς από εξωτερικό σε εσωτερικό χώρο. Κάτι τέτοιο δυσκολεύει περισσότερο τα ηλικιωμένα άτομα. Επιπλέον, η απόδοση των φωτοχρωμικών φακών πίσω από το γυαλί, για παράδειγμα πίσω από το παρμπρίζ του αυτοκινήτου, είναι λιγότερο αποτελεσματική και δεν ενεργοποιούνται στο αυτοκίνητο, παρέχοντας μικρή βοήθεια σε έναν οδηγό. Υπάρχει ωστόσο ένα εμπορικό σήμα φωτοχρωμικών φακών που ονομάζεται Xtractive, το οποίο αποδίδει καλύτερα πίσω από το παρμπρίζ του αυτοκινήτου.

2. ΦΙΜΕ ΦΑΚΟΙ (Τinted)

Οι φιμέ (tinted) φακοί έχουν την ίδια απόχρωση σε όλα τα επίπεδα φωτισμού. Το πιο σημαντικό όμως είναι, ότι αυτοί οι φακοί έχουν ένα πρόσθετο φράγμα απέναντι στις UV ακτίνες, αφού από μόνη της η προσθήκη χρώματος όπως είπαμε, δεν θα κάνει τίποτα για να εμποδίσει την επιζήμιο φως. Ο μόνος τρόπος για να εξασφαλίσετε ότι αυτό το πρόσθετο φράγμα υπάρχει στα γυαλιά που αγοράζετε, είναι να τα έχετε αγοράσετε από αξιόπιστα σημεία πώλησης, καθώς υπάρχουν τόσα πολλά εισαγόμενα γυαλιά ηλίου που δεν περνούν καμία δοκιμή ελέγχου ποιότητας και ο αγοραστής δεν είναι ενήμερος!

 

Οι φακοί με εξωτερική επίστρωση «καθρέπτη» (mirror lenses) ανήκουν επίσης σε αυτή την κατηγορία, αντανακλούν μεγάλο μέρος της ακτινοβολίας, αλλά ταυτόχρονα μειώνουν πολύ την φωτεινότητα, ενώ είναι πιο ευάλωτοι και στις γρατζουνιές.

 

3. ΕΝΣΩΜΑΤΩΜΕΝΕΣ (ΣΤΑΘΕΡΕΣ) ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ

Οι σταθερές αποχρώσεις είναι φίλτρα που ενσωματώνονται μέσα στο υλικό του φακού κατά την κατασκευή τους και δεν έχουν προστεθεί σαν μία επιπλέον διεργασία. Αν και αυτά τα φίλτρα χρησιμοποιούνται συχνότερα σε πολύ εξειδικευμένες περιπτώσεις (συνήθως σε γυαλιά οράσεως), υπάρχουν ορισμένοι κατασκευαστές, όπως τα Rayban που ενσωματώνουν αυτές τις αποχρώσεις στην κύρια γκάμα των γυαλιών ηλίου. Το πλεονέκτημα αυτών των αποχρώσεων είναι ότι: αφενός σκόπιμα στοχεύουν στον έλεγχο κυρίως του μπλε μήκους κύματος του φωτός (που προκαλεί τις περισσότερες βλάβες), αφετέρου ο χρωματισμός του φακού δεν εξασθενίζει με τον καιρό. Πολλές από αυτές τις ενσωματωμένες αποχρώσεις χρησιμοποιούνται συχνά σε φακούς από κρύσταλλο και όχι πλαστικό, άρα πρέπει να φοριούνται με προσοχή για προφανείς λόγους ασφαλείας. Επίσης οι αποχρώσεις αυτές δεν είναι κατάλληλες για χρήστες υψηλών συνταγών μυωπίας / υπερμετρωπίας / αστιγματισμού, καθώς το χρώμα θα είναι πιο σκούρο στα παχύτερα μέρη των φακών.

4. ΦΑΚΟΙ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΣΚΟΥΡΟΤΗΤΑΣ (Degraded)

«degraded» φακοί, αυτοί δηλαδή με την διαβαθμισμένη σκουρότητα είναι ιδανικοί αν οδηγείτε πολύ συχνά, καθώς το σκούρο πάνω μέρος αποκλείει την ακτινοβολία, ενώ το πιο ανοιχτόχρωμο κάτω μέρος σας επιτρέπει να βλέπετε μέσα στο αυτοκίνητο.

 5. ΠΟΛΩΤΙΚΟΙ ΦΑΚΟΙ (POLARISED)

Οι μη πολωτικοί φακοί προσφέρουν ένα γενικό φίλτρο για το φως, έτσι το συνολικό αποτέλεσμα είναι η μείωση του έντονου φωτός. Ωστόσο, κάθε στοιχείο του κύματος φωτός μειώνεται πάρα πολύ, και έτσι αυτό έχει μία επίπτωση στην οπτική μας οξύτητα (στην ποιότητα ή την οξύτητα της όρασης).

Αντίθετα, οι πολωτικοί (polarized) φακοί είναι οι πιο άνετοι φακοί στην έντονη ηλιοφάνεια, καθώς είναι οι μόνοι φακοί για την εξάλειψη της εκτυφλωτικής λάμψης του ήλιου. Τα κύματα του φωτός  ταξιδεύουν σε όλες τις κατευθύνσεις και το ανθρώπινο μάτι βλέπει τα κάθετα κύματα με σαφήνεια. Το οριζόντιο φως που ανακλάται από μια οριζόντια γυαλιστερή επιφάνεια, όπως το καπό του αυτοκινήτου, το νερό, το χιόνι ή οι ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι, γίνεται αντιληπτό ως αντηλιά. Η αντηλιά μειώνει την ορατότητα και μπορεί συχνά να είναι πολύ άβολη, ακόμη και επικίνδυνη, όταν η ένταση είναι πολύ υψηλή. Όλοι έχουμε βιώσει τη δυσκολία στην οδήγηση στο φως του ήλιου, μετά από έντονες βροχοπτώσεις – μερικές φορές η ορατότητα μπορεί να είναι τόσο κακή, ώστε είναι σχεδόν αδύνατο να οδηγήσουμε με ασφάλεια. Οι πολωτικοί φακοί αφήνουν να περάσει μόνο το κάθετο φως (ακριβώς όπως το άνοιγμα ενός όρθιου γραμματοκιβώτιου), επιτρέποντάς μας να διατηρήσουμε την όραση καθαρή, αλλά κρατά έξω το έντονο φως. Ένας πολωτικός φακός βελτιώνει την οπτική άνεση, τη χρωματική αντίθεση και την οπτική οξύτητα, ενώ μειώνει την καταπόνηση των ματιών από την αντανάκλαση και εξαλείφει την αντηλιά. Ζητήστε πολωτικούς φακούς για περιορισμό του «θαμπώματος» από τον ήλιο τις απογευματινές ώρες, αν ασχολείστε π.χ. με σπορ της παραλίας.

Όπως όμως με όλους τους φακούς υπάρχουν μειονεκτήματα, έτσι και με τους πολωτικούς φακούς υπάρχουν ορισμένα ζητήματα. Για παράδειγμα, δεν συνιστώνται για οδηγούς μοτοσικλετών, επειδή είναι πιθανό να μη δουν τα λάδια ή τις κηλίδες πάγου που υπάρχουν στο δρόμο. Επίσης με τους πολωτικούς φακούς οι οθόνες υγρών κρυστάλλων δεν είναι ευανάγνωστες, και έτσι αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει την προβολή των οργάνων σε αυτοκίνητα ή σε αεροσκάφη.

Πρέπει να γνωρίζετε τέλος ότι δεν είναι όλα τα πολωτικά φίλτρα αποτελεσματικά – μερικά πολύ φθηνά θα κόψουν μόνο ένα μικρό ποσοστό του φωτός σε σχέση με τις πολύ καλές μάρκες ποιότητας οι οποίες διατίθενται στην αγορά. Παρακαλούμε και πάλι να αγοράζετε τα γυαλιά σας από αξιόπιστους εμπόρους λιανικής πώλησης οι οποίοι, έχοντας τις απαραίτητες γνώσεις, είναι σε θέση να συζητήσουν σχετικά με τις οπτικές απαιτήσεις σας.

Να αγοράσω γυαλιά με πλαστικούς ή κρυστάλλινους φακούς;

Για  λόγους ασφαλείας, καλό είναι να προτιμήσετε γυαλιά με φακούς από οργανικά υλικά (πλαστικά).

Το μέγεθος του σκελετού παίζει κάποιο ρόλο στην προστασία;

Ο γενικός κανόνας είναι πως όσο μεγαλύτερα είναι τα γυαλιά τόσο περισσότερη η προστασία από τον ήλιο. Μελέτες έχουν δείξει πως όταν φοράει κανείς μικρά γυαλιά ηλίου επιτρέπεται η διέλευση αρκετής UV ακτινοβολίας.  Απαραίτητο λοιπόν είναι να προτιμάτε τα μεγάλα γυαλιά ηλίου τα οποία ει δυνατόν θα καλύπτουν τα μάτια και από το πλάι, από το φως που προέρχεται από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Τα παιδιά χρειάζονται μικρότερα γυαλιά ηλίου και όχι γυαλιά ηλίου ως παιχνίδι ή αξεσουάρ.

Να αγοράσω γυαλιά μιας γνωστής μάρκας ή όχι;

Τα γυαλιά μιας γνωστής μάρκας δεν προστατεύουν καλύτερα από τις άγνωστες μάρκες. Όπως γράψαμε και πιο πάνω σημασία έχουν τα χαρακτηριστικά UV απορροφητικότητας του φακού και όχι η μάρκα ή η τιμή.

Οι φακοί επαφής προστατεύουν από τις υπεριώδεις ακτινοβολίες;

Ορισμένοι φακοί επαφής προστατεύουν από τις υπέρυθρες ακτινοβολίες, άλλοι, όμως, όχι. Και πάλι αυτό εξαρτάται από τη διαδικασία κατασκευής και την ενσωμάτωση φίλτρου UV ή όχι. Ωστόσο, ακόμη και οι UV φακοί επαφής παρέχουν προστασία στον κερατοειδή, το φακό, τον αμφιβληστροειδή, αλλά δεν προστατεύουν ούτε τα βλέφαρα ούτε το βλεννογόνο των ματιών. Θα πρέπει κανείς να φορά επιπλέον γυαλιά ηλίου, κατηγορίας 1 έως 4, ανάλογα με την έκθεση των ματιών σου σε διαφορετικές φωτεινές εντάσεις για να έχει πλήρη προστασία.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

Γιατρέ, γιατί τρεμοπαίζει το βλέφαρό μου;

Και ξαφνικά… εκεί που μιλάτε σε έναν φίλο σας, το κάτω βλέφαρό σας αρχίζει να συσπάται και να τρεμοπαίζει… Στη συνέχεια, αυτό σταματάει, αλλά χωρίς προειδοποίηση κάποια ανύποπτη στιγμή, το βλέφαρο αρχίζει να τρεμοπαίζει ξανά. Όλοι, έχουμε βιώσει κάποιες στιγμές αυτό το ενοχλητικό συναίσθημα, το οποίο αν δεν μας έχει ξανασυμβεί στο παρελθόν, μπορεί να μας τρομάξει.

Τα καλά νέα είναι ότι πρόκειται συνήθως για μια μικρή σύσπαση του βλεφάρου, γνωστή επιστημονικά ως μυοκυμία, η οποία είναι αβλαβής. Συμβαίνει συνήθως στο ένα μόνο μάτι και μπορεί να προκληθεί από το στρες, τη κόπωση, τον ερεθισμό του βλεννογόνου του βλεφάρου ή του κερατοειδούς και από υπερκατανάλωση καφεΐνης ή αλκοόλ.

Αν οι σπασμοί του βλεφάρου συνεχίζονται για περισσότερο από μία εβδομάδα, τότε καλό είναι να επικοινωνήσετε με τον οφθαλμίατρό σας. Ο οφθαλμίατρός σας μπορεί να ελέγξει μήπως τυχόν υπάρχουν ξένα σωματίδια ή σκόνη στην επιφάνεια του ματιού σας που θα μπορούσαν να προκαλέσουν ανάλογα συμπτώματα. Εάν δεν εντοπίζεται συγκεκριμένη αιτία και η μυοκυμία εμφανίστηκε ξαφνικά ενώ ήσασταν αγχωμένοι και ανήσυχοι εκείνη τη στιγμή, τότε η προσπάθεια αντιμετώπισης θα είναι προς την κατεύθυνση «αλλαγής παραγόντων συμπεριφοράς». Με άλλα λόγια, ο γιατρός σας θα σας πει να παραλείψετε αυτό το τρίτο φλιτζάνι του καφέ, να πίνετε λιγότερο αλκοόλ, και να κοιμάστε περισσότερο. Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε απλές οφθαλμικές σταγόνες τεχνητών δακρύων που θα μειώσουν τον ερεθισμό του ματιού, θα λειτουργήσουν περισσότερο σαν placebo, αλλά δεν αποτελούν ουσιαστική θεραπεία.

Πολλοί ασθενείς μπορεί να αναρωτηθούν αν φταίει η χρήση του υπολογιστή για τα συγκεκριμένα συμπτώματα, ωστόσο η αλήθεια είναι ότι οι ηλεκτρονικές συσκευές δεν αναγνωρίζονται ως αιτία των συσπάσεων.

Τώρα, αν η σύσπαση επηρεάζει και τα δύο μάτια και τα βλέφαρα κλείνουν σφιχτά ως αποτέλεσμα των σπασμών, αυτό είναι κάτι διαφορετικό που ονομάζεται καλοήθης βλεφαρόσπασμος. Συνήθως αναπτύσσεται μεταξύ των ηλικιών 40 και 60 και μπορεί να επιδεινωθεί με τη πάροδο του χρόνου. Δεν είναι πολύ συχνή κατάσταση. Δεν υπάρχει προς το παρόν θεραπεία, αλλά οι ενέσεις Botox στους μυς των βλεφάρων μπορεί να μειώσουν την σύσπαση, αν και θα πρέπει να επαναλαμβάνονται.

Τέλος, υπάρχει και μία τρίτη, ασυνήθιστη, κάπως τρομακτική κατάσταση: ένας ημισπασμός προσώπου, στον οποίο τόσο το βλέφαρό σας όσο και οι μυς του προσώπου σας στην ίδια πλευρά συσπώνται πολύ έντονα. Μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να είναι το αποτέλεσμα της βλάβης ή της πίεσης σε ένα από τα νεύρα του προσώπου σας. Πάρα πολύ σπάνια, αυτή η πίεση θα μπορούσε να προκληθεί από έναν όγκο, έτσι θα πρέπει να δείτε έναν οφθαλμίατρο αμέσως με την εμφάνιση των συμπτωμάτων για να διαπιστωθεί τι προκαλεί τον ημισπασμό. Μην ανησυχείτε όμως, καθόσον ένας όγκος είναι μια πολύ σπάνια αιτία ενός πολύ σπάνιου είδους σπασμού, που εκτιμάται ότι επηρεάζει 10 στα 100.000 άτομα.

Η πλειοψηφία των ανθρώπων με ευερέθιστα βλέφαρα λαμβάνουν υπερβολική καφεΐνη ή είναι αγχωμένοι ή κουρασμένοι. Απλά χαλαρώστε, περιποιηθείτε λίγο τον εαυτό σας, αλλάξτε λίγο τις συνήθειες σας και τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν από μόνα τους, έτσι απλά όπως κάποια στιγμή εμφανίστηκαν.

 

 

Καταρράκτης & διατροφικές συνήθειες

  

Καταρράκτη ονομάζουμε την θόλωση του φυσικού κρυσταλλοειδούς φακού του οφθαλμού. Ο υγιής φακός είναι διαφανής. Η θόλωση του φακού προκαλεί διαφορετικού τύπου συμπτώματα.

Ανεξάρτητα της αιτίας που προκαλεί καταρράκτη, σε όλες τις περιπτώσεις το τελικό επακόλουθο είναι αποτέλεσμα της οξειδωτικής βλάβης στην πρωτεϊνική δομή του φακού που προκαλείται από την δημιουργία ελευθέρων ριζών. Η βλάβη είναι παρόμοια με τη βλάβη που συμβαίνει στην πρωτεΐνη του ασπραδιού των αυγών όταν τα αυγά ψήνονται.

Οι φυσιολογικοί προστατευτικοί μηχανισμοί του ματιού απέναντι στη βλάβη των ελευθέρων ριζών αποτελούνται από κάποια αντιοξειδωτικά συστατικά και ένζυμα του οργανισμού. Όταν υπάρχει έλλειψη (πχ στον ηλικιακό καταρράκτη), ή αυξημένη ανάγκη (πχ έναντι της ηλιακής ακτινοβολίας) αυτών των αντιοξειδωτικών, τότε σχηματίζεται ο καταρράκτης.

 

Διατροφικές συνήθειες που προστατεύουν από τη δημιουργία καταρράκτη

Άτομα με υψηλότερες διαιτητικές προσλήψεις αντιοξειδωτικών συστατικών, ιδιαίτερα βιταμινών C, E, σεληνίου και καροτενίων, παρουσιάζουν χαμηλότερο κίνδυνο για ανάπτυξη καταρράκτη. Η πρόσληψη αυτών των συστατικών προέρχεται από μια ποικιλία τροφών όπως τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, η γλυκοπατάτα, τα καρότα, το μπρόκολο και άλλα έντονα χρωματισμένα λαχανικά, καθώς και φρέσκα φρούτα, ιδιαίτερα κίτρα (που περιέχουν βιταμίνη C και βιοφλαβονοειδή) και βατόμουρα (πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες). Η σημασία της βιταμίνης C για την υγεία των ματιών υποστηρίζεται από το εύρημα ότι οι συγκεντρώσεις της βιταμίνης C στον φακό των ματιών είναι 20-30 φορές υψηλότερες από τις συγκεντρώσεις στο αίμα. Υπάρχουν επίσης μεγάλες κλινικές μελέτες που επιβεβαιώνουν τα ανωτέρω. Σε μελέτη που εξέτασε την επίδραση της μακροχρόνιας λήψης συμπληρωμάτων βιταμίνης C σε γυναίκες, φάνηκε ότι η λήψη τους πάνω από 10 χρόνια μείωσε σημαντικά τη συχνότητα εμφάνισης του (σχετιζόμενου με την ηλικία) πρόωρου καταρράκτη. Μια άλλη μελέτη, με μεγάλο αριθμό ανδρών και γυναικών, επίσης ανέδειξε ότι η υψηλή κατανάλωση της βιταμίνης C, μόνη της ή μαζί με άλλα αντιοξειδωτικά (βιταμίνη Ε, β-καροτίνη και ψευδάργυρο), προστατεύει από την ανάπτυξη καταρράκτη. Μια τρίτη μελέτη μεταξύ γυναικών αποκάλυψε ότι άτομα με υψηλότερη πρόσληψη βιταμίνης Ε από τροφές και συμπληρώματα παρουσίασαν 14% χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καταρράκτη.

Ιδιαίτερα σημαντική επίσης για την πρόληψη του καταρράκτη, είναι η αύξηση των επιπέδων της γλουταθειόνης, η οποία επίσης βρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις στον κρυασταλλοειδή φακό του ματιού. Η βιταμίνη C έχει συνεργική αντιοξειδωτική δράση με τη γλουταθειόνη. Τα επίπεδα της γλουταθειόνης μειώνονται σχεδόν σε όλες τις μορφές του καταρράκτη. Για την αύξηση των επιπέδων της γλουταθειόνης, χρειάζεται κανείς να λαμβάνει άφθονα ωμά φρέσκα φρούτα και λαχανικά, καθώς το περιεχόμενο αυτών των τροφών σε γλαουταθειόνη είναι σημαντικά υψηλότερο από ό,τι στις μαγειρεμένες τροφές.

Πρέπει επίσης να αποφεύγονται τα τηγανητά φαγητά και άλλες μαγειρεμένες τροφές που αποτελούν πηγές ελευθέρων ριζών που σχετίζονται με τον σχηματισμό καταρράκτη. Προσοχή επίσης απαιτείται στο σάκχαρο του αίματος (αποφυγή τροφών με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, όπως ζάχαρη, γλυκά, ψωμιά, ζυμαρικά, χυμοί φρούτων και αναψυκτικά), καθώς ο διαβήτης είναι γνωστός παράγοντας κινδύνου για καταρράκτη. Ταυτόχρονα, υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι το ισχυρό αντιοξειδωτικό λιποϊκό οξύ μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη του καταρράκτη που προκαλείται από διαβήτη, εξουδετερώνοντας μια ποικιλία ελεύθερων ριζών.

 

Διατροφικά συμπληρώματα που προλαμβάνουν τον καταρράκτη

Μπορεί κανείς να λαμβάνει συμπληρώματα βιταμίνης C (1000 mg ημερησίως), βιταμίνης Ε (400 IU ημερησίως) και σεληνίου (400 mcg ημερησίως).

Χρήσιμα είναι και τα συμπληρώματα γλουταθειόνης, αλλά επειδή μερικά από αυτά δεν απορροφώνται καλά (συμπληρώματα γλουταθειόνης σε λιπόσωμη μορφή θεωρούνται ότι απορροφώνται καλύτερα), μπορεί κάποιος να αρκεστεί στα συμπληρώματα σεληνίου, καθώς το σελήνιο αυξάνει τη γλουταθειόνη στο σώμα. Άλλα συστατικά που αυξάνουν τα επίπεδα γλουταθειόνης στο σώμα είναι η Ν-ακετυλοκυστεΐνη, το λιποϊκό οξύ και η μελατονίνη.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

5 τροφές που μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της όρασης

Γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ορισμένων τροφών μπορεί πραγματικά να βοηθήσει την υγεία των ματιών;

Από την μεγάλη λίστα των τροφών  που έχουν ευεργετική επίδραση στην όραση, διαβάστε εδώ τις πέντε σημαντικές τροφές που θα πρέπει να ενσωματώσετε στη διατροφή σας, για να έχετε υγιή μάτια.

 

  1. ΑυγάΟ κρόκος ενός αυγού περιέχει λουτεΐνη, ένα βασικό θρεπτικό συστατικό για την υγεία των ματιών. Η πρόσληψη λουτεΐνης μέσω της  διατροφής σας βοηθά να μειώσετε τον κίνδυνο εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, η οποία είναι η πιο συχνή αιτία σοβαρής απώλειας όρασης στον δυτικό κόσμο.  Κάντε έρευνα σχετικά με τον τύπο των αυγών που αγοράζετε, καθώς μερικά αυγά περιέχουν περισσότερη λουτεΐνη από άλλα.

  2. Αμύγδαλα  Τα αμύγδαλα περιέχουν υψηλό επίπεδο βιταμίνης Ε, η οποία, όπως και η λουτεΐνη, επιβραδύνει την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Η ημερήσια πρόσληψη βιταμίνης Ε συνιστάται για πολλούς λόγους υγείας, μεταξύ των οποίων είναι η διατήρηση της καλής υγείας των ματιών. Τα αμύγδαλα είναι επίσης πλούσια σε πολλά άλλα ”καλά για σας” ιχνοστοιχεία όπως ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο.
  3. Λάχανο Το λάχανο είναι μια άριστη πηγή Β-καροτίνης, καθώς επίσης και λουτεΐνης και ζεαξανθίνης. Η Β-καροτίνη είναι ένα αντιοξειδωτικό που μετατρέπεται σε βιταμίνη Α, η οποία βοηθά την καλή όραση. Η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη είναι επίσης αντιοξειδωτικά, τα οποία αποδεδειγμένα σχετίζονται με χαμηλότερο κίνδυνο ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Από σαλάτες μέχρι ροφήματα, υπάρχουν αμέτρητες συνταγές τις οποίες μπορείτε να χρησιμοποιήσετε  προσθέτοντας  λάχανο στη διατροφή σας.
  4. ΠορτοκάλιαΗ βιταμίνη C είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την υγεία των ματιών σας, και τα πορτοκάλια (καθώς και άλλα εσπεριδοειδή) είναι πλούσια  σε αυτή τη βιταμίνη. Η βιταμίνη C είναι ένα αντιοξειδωτικό που βοηθά στη σωστή λειτουργία των ματιών, καθώς επίσης βοηθά στην αναγέννηση άλλων αντιοξειδωτικών που χρειάζονται τα μάτια σας. Άλλα εσπεριδοειδή που περιέχουν υψηλά επίπεδα της βιταμίνης C είναι τα μανταρίνια και τα γκρέιπφρουτ.
  5. Σολομός Ο σολομός είναι πλούσιος σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (περιέχοντας DHA), τα οποία είναι γνωστό οτι βοηθούν σημαντικά στη μείωση του κινδύνου ωχροπάθειας. Επίσης τα Ω3 λιπαρά βοηθούν στα συμπτώματα μιας επώδυνης κατάστασης, της ξηροφθαλμίας λόγω βλεφαρίτιδος. Χαμηλά επίπεδα DHA στον αμφιβληστροειδή έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση ξηροφθαλμίας.

 

Γράφει ο Δρ. Κων/νος Καραμπάτσας, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, Επίκουρος Καθηγητής Οφθαλμολογίας