12 μύθοι & αλήθειες για την επέμβαση LASIK

Μύθος  # 1: Το LASIK είναι μια επώδυνη επέμβαση

Η χειρουργική επέμβαση LASIK με λείζερ, δεν είναι επώδυνη ούτε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, ούτε και μετά. Μικροενοχλήσεις τύπου αίσθησης ξένου σώματος μπορούν να υπάρξουν μόνο για λίγες ώρες μετά την επέμβαση. Η όλη επεμβατική διαδικασία γίνεται με σταγόνες που μουδιάζουν τα μάτια σας. Η διαδικασία του LASIK διαρκεί όχι περισσότερο από  8-10 λεπτά για το κάθε μάτι.

 

Μύθος # 2: Το λέιζερ μπορεί να «κάψει» τα μάτια σας

Τα Femtosecond και Excimer lasers που χρησιμοποιούνται στην μέθοδο LASIK και σε άλλες χειρουργικές επεμβάσεις διόρθωσης της όρασης με λέιζερ, θεωρούνται “κρύα” λέιζερ και δεν προκαλούν καμία βλάβη στην επιφάνεια του ματιού. Η διόρθωση γίνεται με εξάχνωση των ιστών σε πολύ συγκεκριμένα σημεία του κερατοειδούς, με εξαιρετική ακρίβεια (χιλιοστών του χιλιοστού) όσον αφορά το βάθος και την τοπογραφία θεραπείας.

 

Μύθος # 3: Aν κάποιος έχει αστιγματισμό, δεν μπορεί να υποβληθεί σε επέμβαση LASIK

Αυτό φυσικά και δεν ισχύει, εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Η θεραπεία αστιγματισμού με LASIK γίνεται πολύ αποτελεσματικά με laser, από τα τέλη ακόμη της δεκαετίας του 1990. Σήμερα δε, με τις καινούργιες τεχνολογίες, η εκμηδένιση του αστιγματισμού είναι απολύτως εφικτή.

 

Μύθος # 4: Όλοι μπορούν να κάνουν LASIK

Όχι, δεν μπορούν όλα τα μάτια να  υποβληθούν σε LASIK. Υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι που κάποιος ενδέχεται να μην μπορεί να υποβληθεί σε επέμβαση με λέιζερ. Ο ειδικός διαθλαστικός χειρουργός-οφθαλμίατρος θα καθορίσει εάν είστε καλός υποψήφιος για την επέμβαση LASIK, αφού υποβληθείτε σε μια εκτεταμένη σειρά διεξοδικών ειδικών εξετάσεων. Συνήθως, το όριο για τη θεραπεία είναι η ηλικία των 18 ετών, χωρίς να υπάρχει ανώτατο ηλικιακό όριο. Όσο τα μάτια είναι υγιή και θέλετε να απαλλαγείτε από τα γυαλιά, η ηλικία δεν έχει σημασία. Ακόμη και άτομα που φορούν διπλοεστιακά / πολυεστιακά γυαλιά είναι συχνά υποψήφιοι διαθλαστικής διόρθωσης.

 

Μύθος # 5: Το Laser διόρθωσης της όρασης είναι μια νέα τεχνική που κανείς δεν ξέρει πραγματικά αν υπάρχουν μακροπρόθεσμες παρενέργειες

Τα λέιζερ χρησιμοποιούνται εκτενώς για την διόρθωση μυωπίας και άλλων διαθλαστικών ανωμαλιών ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Έχουν εκτελέσει παγκόσμια εκατομμύρια αντίστοιχες χειρουργικές επεμβάσεις κατά τη διάρκεια της τελευταίας 25ετίας, με εξαιρετικά αποτελέσματα.

 

Μύθος # 6: Μετά την διόρθωση της όρασης με λέιζερ, κάποιες παρενέργειες, όπως δυσκολία στη νυκτερινή όραση και ξηροφθαλμία, είναι αναμενόμενες

Όπως και με οποιαδήποτε άλλη χειρουργική επέμβαση, κάποιες φορές μπορεί να προκύψουν παρενέργειες που συνδέονται με την επέμβαση. Εκτεταμένες κλινικές μελέτες διόρθωσης της όρασης με λέιζερ, έχουν τεκμηριώσει ως εξαιρετικά χαμηλό τον κίνδυνο σοβαρής μείωσης της όρασης ως επιπλοκή της επέμβασης. Με τα πιο προηγμένα λέιζερ που χρησιμοποιούμε σήμερα, είναι εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο να προκύψει μετά από PRK, μια μόνιμη θολούρα στην όραση όπως όταν κοιτάμε στην αντηλιά (glare). Μια προσωρινή φωτοφοβία για μια-δυο εβδομάδες μετά από LASIK, ενδέχεται να υπάρξει, αλλά δεν είναι μόνιμη. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των μεγάλων μελετών PROWL-1 και PROWL-2, η παρουσία φαινομένων glare στους 3 μήνες μετά από LASIK είναι πολύ πιο σπάνια, απ΄ότι ήταν στους ίδιους ασθενείς προεγχειρητικά, όταν φορούσαν τα γυαλιά τους. Μια άλλη μελέτη (Tenzer και συν.), έδειξε ότι το 88% των πιλότων που υποβλήθηκαν σε LASIK, είχαν καλύτερη νυχτερινή όραση μετά την επέμβαση σε σχέση με την προεγχειρητική τους όραση φορώντας γυαλιά.

Όσον αφορά την ξηροφθαλμία, αυτή είναι όντως η πιο συχνή παρενέργεια. Από τα αποτελέσματα των ίδιων μεγάλων μελετών (PROWL-1 και PROWL-2), φαίνεται ότι τα συμπτώματα ξηροφθαλμίας είναι προσωρινά, και στους 6 μήνες μετά την επέμβαση υποχωρούν πλήρως. Ο οφθαλμίατρός σας, κατά τη διάρκεια του προεγχειρητικού ελέγχου, θα πρέπει να είναι σε θέση να προσδιορίσει την πιθανότητα εμφάνισης ξηροφθαλμίας και τον τρόπο αντιμετώπισής της. Οι περισσότεροι ασθενείς που παραπονιούνται για ξηροφθαλμία μετά το LASIK, είχαν ήδη κάποια στοιχεία ενδεικτικά ξηροφθαλμίας πριν από την επέμβαση. Όταν διαπιστώνεται κάτι τέτοιο, πρέπει η ξηροφθαλμία να αντιμετωπίζεται προεγχειρητικά. Η θεραπεία μιας προϋπάρχουσας ξηροφθαλμίας μπορεί να πάρει μήνες, αλλά είναι απολύτως αναγκαία, πριν από την εκτέλεση της επέμβασης LASIK.

 

Μύθος #7: Οι επιπλοκές της LASIK είναι συχνές

Πριν από περίπου 20 χρόνια, τα ποσοστά επιπλοκών της LASIK που αναφερόντουσαν στη διεθνή βιβλιογραφία ήταν ήδη πολύ χαμηλά (περίπου 5%). Ωστόσο, το ποσοστό αυτό των επιπλοκών συνδέεται άμεσα με την εμπειρία του χειρουργού. Επιπλέον, η πλειονότητα των επιπλοκών στη χειρουργική επέμβαση LASIK σχετίζονταν με την δημιουργία του κρημνού (flap). Με την χρήση του Femtosecond Laser ως εργαλείου για την δημιουργία του κρημνού (femto-LASIK), η εμφάνιση τέτοιων επιπλοκών έχει σίγουρα μειωθεί σε ποσοστά κάτω του 1%. Επίσης, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι ενδείξεις του LASIK έχουν αλλάξει δραστικά με την πάροδο των ετών. Στα πρώτα χρόνια, πραγματοποιούσαμε LASIK σε ασθενείς με μυωπία μέχρι -15.00 βαθμούς. Σήμερα, γνωρίζουμε ότι οι επιπλοκές που σχετίζονται με το LASIK είναι πιθανότερο να εμφανιστούν σε ασθενείς με μυωπία μεγαλύτερη από -8,00 βαθμούς και γι΄αυτό τα όρια χρήσης της μεθόδου έχουν τροποποιηθεί.

 

Μύθος # 8: Το LASIK δεν είναι πολύ ασφαλές

Για την εξάλειψη αυτού του μύθου αρκεί να δούμε τα σημερινά αποτελέσματα του LASIK. Οι πιο αδιαμφισβήτητες μελέτες που έγιναν ποτέ στο LASIK ήταν οι μελέτες PROWL, που διεξήχθησαν από τον αμερικανικό FDA, με αυστηρότατα κριτήρια. Στις PROWL-1 και PROWL-2 μελέτες, το 99% και το 96% των ασθενών, αντίστοιχα, πέτυχαν 20/20 ή και ακόμη καλύτερη όραση (χωρίς διόρθωση) στους 3 μήνες μετά την επέμβαση και δεν χρειάστηκε ούτε ένας ασθενής επανεπέμβαση.

Μια ανασκόπηση της παγκόσμιας βιβλιογραφίας του LASIK, στην οποία περιελάμβαναν 68.000 μάτια, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι κατά μέσο όρο το 95,4% των ασθενών είναι ικανοποιημένοι με το αποτέλεσμά τους μετά το LASIK. Και σε αυτή την ανασκόπηση, το ποσοστό των συμπτωμάτων ξηροφθαλμίας δεν άλλαξε σημαντικά μεταξύ των προ- και μετεγχειρητικών αξιολογήσεων (32% -35%).

 

Μύθος # 9: Οι φακοί επαφής είναι ασφαλέστεροι από το LASIK

Ο μύθος αυτός καταρρίπτεται με τον πλέον επίσημο τρόπο από μια πολύ πρόσφατη (Ιανουάριος 2017) μεγάλη μελέτη του Οφθαλμολογικού Ινστιτούτου Hamilton στο Πανεπιστήμιο του Tennessee που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Cataract & Refractive Surgery, ένα επιστημονικό περιοδικό με υψηλό αντίκτυπο. Από την μετα-ανάλυση βιβλιογραφικών δεδομένων, αποδείχτηκε ότι με την πάροδο του χρόνου ο κίνδυνος μόλυνσης (μικροβιακής κερατίτιδας και κερατίτιδας από ακανθαμοιβάδα) στους χρήστες φακών επαφής είναι σαφώς υψηλότερος από τον κίνδυνο που διατρέχουν όσοι υποβάλλονται σε επέμβαση LASIK για να διορθώσουν την όρασή τους.

 

Μύθος # 10: Δεν έχει σημασία ποιος γιατρός εκτελεί την επέμβασή σας, αφού τα αποτελέσματα είναι όλα ίδια, διότι το λέιζερ κάνει όλη τη δουλειά

Εντελώς λάθος! Ένα σύγχρονο λέιζερ χρειάζεται να συνεργαστεί με έναν έμπειρο χειρουργό! Η εκπαίδευση στο αντικείμενο της διαθλαστικής χειρουργικής, η χειρουργική ικανότητα του χειρουργού-οφθαλμιάτρου, η εμπειρία  του μέσα από μεγάλο αριθμό επεμβάσεων, αλλά και το επίπεδο της φροντίδας που αυτός προσφέρει στους ασθενείς του είναι ένα πολύ ουσιαστικό στοιχείο για την επιτυχία της οποιαδήποτε χειρουργικής επέμβασης. Ο διαθλαστικός χειρουργός πρέπει να έχει εμπειρία στην επιλογή των κατάλληλων υποψηφίων, γιατί δεν είναι όλοι οι ασθενείς κατάλληλοι υποψήφιοι για την μέθοδο LASIK.

 

Μύθος # 11: Επειδή τα αποτελέσματα είναι όλα τα ίδια, η φθηνότερη χειρουργική επέμβαση δεν είναι διαφορετική από μια πιο ακριβή

Κάθε κέντρο αποφασίζει την τιμολογική του πολιτική. Ωστόσο δεν είναι όλες οι επεμβάσεις LASIK ίδιες, ενώ υπάρχουν διαφοροποιήσεις της τεχνικής (πχ LASIK-Xtra), ανάλογα με την κάθε περίπτωση. Κάθε μάτι, όπως κάθε δακτυλικό αποτύπωμα είναι διαφορετικό και χρειάζεται εξατομικευμένη θεραπεία. Ενδεχομένως, ο λόγος που μια επέμβαση LASIK είναι ακριβότερη από αλλού, να οφείλεται στην καλύτερη ποιότητα που προσφέρεται, λόγω εμπειρίας του χειρουργού ή/και λόγω χρήσης προηγμένης τεχνολογίας laser. Η τιμή επίσης σαφέστατα, μπορεί να ποικίλει ανάλογα με την μέθοδο που θα χρησιμοποιηθεί από τον χειρουργό σας [πχ. PRK, LASIK με μηχανικό μικροκερατόμο (λεπίδα), femto-LASIK, LASIK-Xtra].

Είναι απαραίτητο να εμπιστευθείτε την υγεία των ματιών σας και να πάρετε μια τεκμηριωμένη απόφαση, μετά από συνυπολογισμό -πέραν της τιμής- όλων των παραγόντων, όπως ο χειρουργός, το οφθαλμολογικό κέντρο και η τεχνολογία που θα χρησιμοποιηθεί.

 

Μύθος # 12: Μετά την επέμβαση LASIK δεν θα χρειαστεί ποτέ να ξαναβάλω γυαλιά

Είναι γεγονός αναμφισβήτητο οτι η LASIK προσφέρει μακροχρόνια σταθερότητα στο διαθλαστικό αποτέλεσμα. Έπειτα από δεκαετίες τέτοιων επεμβάσεων, τα αποτελέσματα δείχνουν να είναι μόνιμα. Ωστόσο, είναι πολύ πιθανόν να χρειαστείτε γυαλιά πρεσβυωπίας για την ανάγνωση των ψιλών γραμμάτων όταν φτάσετε την ηλικία των 45 περίπου ετών, ακόμα κι αν ήσασταν σε θέση να διαβάζετε χωρίς γυαλιά πριν από την επέμβαση. Αργότερα, στην 6η ή 7η δεκαετία της ζωής σας, η εμφάνιση καταρράκτη μπορεί να αλλοιώσει την όρασή σας και να αλλάξει την διάθλαση του ματιού σας.

 

Φάρμακα που προκαλούν συμπτώματα ξηροφθαλμίας

Οι περισσότεροι από εμάς γνωρίζουν ότι τα φάρμακα μπορεί να έχουν ορισμένες παρενέργειες όπως για παράδειγμα ξηροστομία, κόπωση και φαγούρα. Αλλά πολλά φάρμακα μπορεί επίσης να προκαλέσουν οπτικά προβλήματα όπως ξηροφθαλμία και ευαισθησία στο φως.

Οι ορθώς στοχευμένες ιατρικές συνταγές μπορούν να είναι σωτήριες και ζωτικής σημασίας για την ποιότητα ζωής. Και όταν συνταγογραφούνται από γιατρό, η πλειοψηφία των φαρμάκων κάνουν περισσότερο καλό παρά βλάπτουν. Ωστόσο, ένα εκπληκτικά μεγάλο ποσοστό κοινών φαρμάκων μπορεί να προκαλέσει σημαντικές οφθαλμικές διαταραχές.

Αυτές είναι οι φαρμακευτικές ουσίες που είναι περισσότερο πιθανό να προκαλέσουν  οφθαλμολογικά συμπτώματα όπως θολή όραση και ξηροφθαλμία, φαγούρα, οφθαλμικό άλγος. Να είστε προσεκτικοί για τέτοιου είδους συμπτώματα όταν παίρνετε:

  1. Αντισυλληπτικά χάπια: Τα αντισυλληπτικά χάπια μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα ξηροφθαλμίας στις γυναίκες λόγω των ορμονικών αλλαγών που δημιουργούν. Ορισμένα αντισυλληπτικά χάπια μπορεί επίσης να κάνουν τις ασθενείς που τα λαμβάνουν, πιο ευαίσθητες στο φως του ήλιου (φωτοευαισθησία).
  2. Αντιβιοτικά: Τα αντιβιοτικά που λαμβάνονται από το στόμα έχουν συνδεθεί με την ξηροφθαλμία. Η πενικιλίνη όπως και η αμοξικυκλίνη μπορεί να προκαλέσει ερυθρότητα των ματιών και κνησμό. Έχουν επίσης βρεθεί ότι προκαλούν θολή όραση και διαταράσσουν την ισορροπία των δακρύων σε ορισμένα άτομα. Όταν παίρνετε αντιβιοτικά, ρωτήστε το γιατρό σας αν πρέπει συγχρόνως να πάρετε ένα προβιοτικό ή βιταμίνη C για να αποφύγετε αυτές τις ερεθιστικές παρενέργειες.
  3. Παυσίπονα: Λίγοι από εμάς συνειδητοποιούμε ότι το ένα κοινό μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο παυσίπονο, όπως η ιβουπροφαίνη, μπορεί να προκαλέσει ξηροφθαλμία, ενώ εκτός από την θολή όραση μπορεί να κάνει ακόμη και αλλαγές στην αντίληψη των χρωμάτων. Εάν έχετε τέτοιου είδους συμπτώματα, προσπαθήστε να παίρνετε τις χαμηλότερες δυνατές δόσεις τέτοιων παυσίπονων, πίνοντας συγχρόνως άφθονο νερό.
  4. Αποσυμφορητικά: Τα αντι-ισταμινικά φάρμακα διευκολύνουν τις αλλεργικές παθήσεις, αλλά τα ίδια φάρμακα τείνουν επίσης να μειώνουν την παραγωγή βλέννης και δακρύων, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει έντονα συμπτώματα ξηροφθαλμίας, αίσθημα ξένου σώματος στο μάτι και τσούξιμο.
  5. Βήτα-αναστολείς: Δημοφιλή φάρμακα που συνήθως χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της υψηλής αρτηριακής πίεσης ή των αρρυθμιών. Οι βήτα-αναστολείς έχουν όμως και κάποιες ενοχλητικές παρενέργειες, όπως ξηροφθαλμία και ευαίσθητα μάτια.
  6. Αντικαταθλιπτικά: Τα αντικαταθλιπτικά λειτουργούν αλλάζοντας τον τρόπο επεξεργασίας των πληροφοριών από τα νεύρα στον εγκέφαλο. Ουσιαστικά, οποιοδήποτε φάρμακο που κάνει αυτό ή που επηρεάζει τη νευρολογική λειτουργία μπορεί επίσης να επηρεάσει δυσμενώς την όραση και να διαταράξει το οπτικό νεύρο και τον κερατοειδή χιτώνα. Για παράδειγμα, ένα κοινό φάρμακο για την κατάθλιψη, το Prozac έχει αναφερθεί ότι προκαλεί διπλωπία, βλεφαρίτιδα και πόνο στον οφθαλμό.
  7. Τεχνητά δάκρυα: Αν και φαίνεται παράδοξο, κάποια τεχνητά δάκρυα μπορεί να ερεθίσουν τα μάτια και να τα κάνουν ξηρότερα. Βεβαιωθείτε ότι οι σταγόνες σας δεν περιέχουν συντηρητικά και ιδιαίτερα ένα συστατικό που ονομάζεται BAK. Μπορεί επίσης να είναι χρήσιμο να δοκιμάσετε μερικές διαφορετικές μάρκες πριν αποφασίσετε ποιες σταγόνες λειτουργούν καλύτερα για σας ή ακόμα καλύτερα – χρησιμοποιήστε τις σταγόνες που συστήνει ο γιατρός σας.
  8. Φάρμακα ακμής: Η ισοτρετινοΐνη που χρησιμοποιείται σε ασθενείς με σοβαρή ακμή είναι γνωστό ότι προκαλεί συμπτώματα όπως αίσθημα ξένου σώματος στο μάτι, ερυθρότητα, καύσο και προσωρινή παραμόρφωση της όρασης. Συνήθως, αυτό το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει και άλλες σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες και έτσι ο γιατρός σας πιθανότατα θα σας παρακολουθεί συχνά ενώ το παίρνετε. Επιπλέον, εάν παίρνετε ισοτρετινοΐνη, οι γιατροί προτείνουν τη λήψη πρόσθετων προφυλάξεων όταν οδηγείτε τη νύχτα.

Τα προαναφερθέντα φάρμακα είναι οι πιο κοινοί ένοχοι για την πρόκληση συμπτωμάτων ξηροφθαλμίας. Ωστόσο υπάρχουν πολλά άλλα συνταγογραφούμενα ή μη φάρμακα με παρόμοιες παρενέργειες.

Εάν παρατηρήσετε ένα ξαφνικό ασυνήθιστο πρόβλημα με τα μάτια σας, ενώ λαμβάνετε κάποια συγκεκριμένη αγωγή, μην το παραμελήσετε. Είναι σημαντικό να επισκεφθείτε έγκαιρα έναν εξειδικευμένο ιατρό για την ξηροφθαλμία, αμέσως μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων, όπως φαγούρα, κάψιμο ή θολή όραση, προκειμένου να αποφευχθεί η βλάβη στην όραση σας. Εάν ένα φάρμακο είναι πράγματι η αιτία των οφθαλμικών διαταραχών της όρασης σας, μόνο ένας γιατρός μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε ένα εναλλακτικό φάρμακο με λιγότερες παρενέργειες.

Σπόρ και οφθαλμικοί τραυματισμοί

Τα σπορ και η άσκηση αποτελούν δραστηριότητες που μπορούν δυνητικά να προκαλέσουν οφθαλμικούς τραυματισμούς. Στις ΗΠΑ περίπου 37.000 άτομα κάθε χρόνο υφίστανται κατά τη διάρκεια της άθλησης σε διάφορα σπόρ, οφθαλμικά τραύματα τέτοια που απαιτούν ειδική ιατρική φροντίδα. Τα σπόρ στα οποία είναι πιο συχνοί οι τραυματισμοί στα μάτια, είναι το μπάσκετ και τα αθλήματα που παίζονται με ρακέτες (όπως το τέννις και το σκουός). Αλλά και κάθε είδους σπoρ μπορεί να θεωρηθεί επικίνδυνο για τραυματισμό στα μάτια. Οι αθλητές, αλλά και τα άτομα που απλώς αθλούνται περιστασιακά, χρειάζεται να λαμβάνουν κάποιες απαραίτητες προφυλάξεις.

Ένα φυσιολογικό μάτι, λόγω ανατομικής κατασκευής του κόγχου, βρίσκεται αρκετά καλά προστατευμένο. Η ανατομία των οστών του κόγχου (μέσα στον οποίο βρίσκεται ο οφθαλμός) είναι τέτοια που προστατεύει το ευαίσθητο όργανο της όρασης σχεδόν από τους περισσότερους ασήμαντους τραυματισμούς. Κάθε απόκλιση από την φυσιολογική ανατομία, όπως για παράδειγμα ένας εξόφθαλμος (προβολή του βολβού προς τα έξω) ή ένας λαγόφθαλμος (όταν το βλέφαρο δεν κλείνει εντελώς) αφήνουν τον οφθαλμό περισσότερο εκτεθειμένο, ιδιαίτερα σε αθλητικούς τραυματισμούς.

Κατά τη διάρκεια των αθλημάτων, ο τραυματισμός στα μάτια μπορεί να προκύψει από μία άμεση επαφή, είτε με έναν αντίπαλο ή με ένα μέσο (πχ ρακέτα ή μπάλα) που χρησιμοποιείται στην αθλητική δραστηριότητα. Το είδος και η έκταση της ζημιάς, ποικίλλουν ανάλογα με το είδος των αθλημάτων και ανάλογα με τον τύπο του ατυχήματος. Το γκολφ, το χόκεϊ, το σκουός και οι ρακέτες του τένις είναι γνωστοί αιτιολογικοί παράγοντες για έναν άμεσο τραυματισμό. Τα μπαλάκια του τένις και του γκολφ επίσης είναι γνωστό ότι μπορούν να προκαλέσουν πολύ σοβαρούς τραυματισμούς στον βολβό, ακόμη και ρήξη αυτού, καθώς συμπιέζεται το μάτι με μεγάλη δύναμη σε περίπτωση άμεσου χτυπήματος με το μπαλάκι. Στα σπορ άμεσης επαφής με τους αντιπάλους όπως στις πολεμικές τέχνες, το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, το μποξ και την πάλη, αυξάνεται περισσότερο ο κίνδυνος τραυματισμού. Ακόμη και χωρίς επαφή, η άσκηση αθλημάτων σε ακραίες συνθήκες, όπως οι καταδύσεις δημιουργούν μια επιπρόσθετη μεγάλη πίεση στην οφθαλμική επιφάνεια.

Συνήθως, η προστασία που προέρχεται στον οφθαλμό από τα οστά του κόγχου και τα βλέφαρα, πολλές φορές αποδεικνύεται σωτήρια για τον ίδιο τον βολβό του ματιού. Έτσι ένα χτύπημα με μπάλα ή μικρότερης διαμέτρου μπαλάκι στην οφθαλμική περιοχή, μπορεί να «εκτονωθεί» μέσω κατάγματος οστών στη βάση συνήθως του κόγχου (blow out fracture), ενώ σε αντίθετη περίπτωση θα προκαλούσε ρήξη του βολβού του ματιού. Αντίστοιχα, τα βλέφαρα προστατεύουν τον κερατοειδή μέσω του αντανακλαστικού κλεισίματός τους. Ωστόσο, το πιο κοινό εύρημα οφθαλμικού τραυματισμού είναι το υπόσφαγμα και το ύφαιμα (αιμορραγία) και ακολουθούνται από αιμορραγία του υαλοειδούς. Η εκδορά του κερατοειδούς συμβαίνει σε περιπτώσεις τραυματισμού με ανοιχτά βλέφαρα.

 

Σε κάθε σπορ προέχει η ασφάλεια. Αυτό ισχύει και για τον παίκτη και για τον αντίπαλο. Έτσι, έχουν καθιερωθεί οδηγίες και κανόνες για την ελαχιστοποίηση τυχόν ατυχημάτων που θα θέσουν σε κίνδυνο την υγεία του αθλητή, αλλά και των ματιών του. Στα περισσότερα μαχητικά αθλήματα (μποξ, ταεκβοντό κλπ) αυτό περιλαμβάνει προστατευτικά κράνη ή και προστατευτικά γυαλιά (όπως στο σκουός). Επιπλέον, η προστασία των ματιών δεν πρέπει να εισάγει πρόσθετους ή δευτερογενείς κινδύνους (για παράδειγμα, θραύση σε αιχμηρά κομμάτια κατά την πρόσκρουση) ή να εισάγει χαρακτηριστικά που θα αποτρέπουν την καλή απόδοση στο άθλημα (για παράδειγμα, περιορίζοντας το οπτικό πεδίο). Υπάρχουν ειδικοί σκελετοί με φακούς από polycarbonate (πλαστικό), κατάλληλοι για αθλήματα στα οποία δεν υπάρχει σωματική επαφή, όπως η ποδηλασία. Για τα αθλήματα επαφής, αντίστοιχα υπάρχουν ειδικού σχεδιασμού σκελετοί χωρίς αιχμηρές γωνίες (στους οποίους προσαρμόζονται πάντα polycarbonate φακοί) που «δένουν» με ελαστική ταινία στο κεφάλι για καλύτερη στήριξη. Άτομα τα οποία φορούν φακούς επαφής χρειάζονται επίσης μια πρόσθετη προστασία με προστατευτικά μέσα. Από μόνοι τους οι φακοί επαφής δεν παρέχουν τέτοια προστασία. Αν και είναι σχεδόν αδύνατο να εξαλειφθεί εντελώς ο τραυματισμός στο μάτι κατά τη διάρκεια των σπορ, η τήρηση των κανόνων προστασίας ελαχιστοποιεί σημαντικά τις πιθανότητες για τραυματισμό. Επίσης, μια άμεση στιγμιαία αντίδραση και ένας επαγγελματικός χειρισμός της κατάστασης που απαιτείται από τους αθλητές όλων των αθλημάτων,  μειώνει τη σοβαρότητα των συνεπειών.

Το χρώμα των ματιών: Ένας δυνητικός δείκτης ανοχής στον πόνο!

Έχετε μάτια σκούρα ή καστανά; Αν ναι, τότε είναι λιγότερο πιθανό να αντέχετε τον πόνο! Σας προκαλεί έκπληξη; Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής στο Πίτσμπουργκ διαπίστωσαν ότι η αντοχή σας στον πόνο θα μπορούσε να συνδέεται με το χρώμα των ματιών σας. Το χρώμα των ματιών θα μπορούσε να εξελιχθεί στο εγγύς μέλλον ως ένας αξιόπιστος βιολογικός δείκτης για την ανοχή του πόνου.

 

Μια πρόσφατη έρευνα ανέδειξε ότι το χρώμα των ματιών μπορεί να υποδηλώνει ακόμη και το πώς τα άτομα ανταποκρίνονται στον πόνο. Το Τμήμα Αναισθησιολογίας της Ιατρικής σχολής του πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ παρουσίασε τα ευρήματα μιας πρόσφατης μελέτης στην οποία συμμετείχαν 58 έγκυες, λευκές γυναίκες  [ 24 με σκουρόχρωμα, καφέ ή καστανά μάτια και 34 με ανοιχτόχρωμα μάτια, μπλε ή πράσινα ].  Όλες οι ασθενείς αξιολογήθηκαν μετά τη λήψη επισκληρίδιας αναλγησίας και τα αποτελέσματα είναι πολύ ενδιαφέροντα.

Συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι τα άτομα με πιο σκούρα μάτια παρουσίαζαν αυξημένο άγχος και αυξημένες διαταραχές ύπνου σε σύγκριση με τις γυναίκες με ανοιχτόχρωμα μάτια. Οι έγκυες με πιο σκούρα μάτια βίωσαν επίσης περισσότερο πόνο τόσο σε κατάσταση ηρεμίας, όσο και κατά τις κίνησεις. Για να μετρηθεί η αντίδραση τους στον πόνο, οι γυναίκες εκτιμήθηκαν με τη χρήση τυποποιημένων επικυρωμένων εργαλείων, όπως το Brief Pain Inventory και οι κλίμακες άγχους.

Ο πόνος σχετίζεται με πολλούς παράγοντες, όπως το φύλο, την ηλικία ή ακόμη και με … το χρώμα των μαλλιών. Οι αναισθησιολόγοι και οι οδοντίατροι είναι εξαιρετικά προσεκτικοί όσον αφορά την αναλγησία σε ασθενείς με κόκκινα μαλλιά, καθώς τέτοιοι ασθενείς είναι πολύ πιθανό να παρουσιάζουν χαμηλό ουδό πόνου.

Αν μπορέσουμε να αποδείξουμε (μέσω της διεξαγωγής μελέτης μεγαλύτερου δείγματος, σε διαφορετικές φυλές, αλλά και στους άνδρες) ότι το χρώμα των ματιών είναι ένας επιπλέον γενετικός βιολογικός δείκτης (biomarker) όσον αφορά την αντίσταση ενός ατόμου στα αναλγητικά, αυτό θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο. Οι βιολογικοί δείκτες μπορούν να αναγνωριστούν αμέσως, δεν απαιτούν επεμβατική διαδικασία και μπορούν να εξοικονομήσουν χρόνο και χρήμα. Οι ερευνητές βρίσκονται στη διαδικασία κατασκευής ενός γονιδιώματος του πόνου το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον. Ο καθορισμός του χρώματος των ματιών είναι επίσης γονιδιακής αιτιολογίας, και ως εκ τούτου μια συσχέτιση είναι πιθανή.